Gwobr Heddwch Rhyngwladol y Rotari

Caiff Gwobr Heddwch y Rotari ei dyfarnu gan Rotari Rhyngwladol (Rhanbarth 1180) i gydnabod unigolyn neu sefydliad sydd wedi cyfrannu i hyrwyddo heddwch a dealltwriaeth ymysg pobl y byd. Dyfarnwyd Gwobr Heddwch y Rotari am y tro cyntaf yn 2016 i Eisteddfod Gerddorol Ryngwladol Llangollen i gydnabod y gwaith y mae’r Eisteddfod wedi ei wneud ers iddi ddechrau ym 1947, gan ddod â phobl o ddiwylliannau gwahanol ynghyd mewn awyrgylch o heddwch a chyfeillgarwch. Cytunwyd, drwy bartneriaeth â’r Rotari Rhyngwladol, y bydd yr Eisteddfod yn darparu llwyfan i gyflwyno’r wobr yn y dyfodol, er mwyn sicrhau bod y Wobr Heddwch yn dod yn wobr sy’n wirioneddol ryngwladol a mawreddog. Teimlwn y byddai cyfuno proffil dyngarol a rhyngwladol y Rotari Rhyngwladol â chymwysterau heddwch yr Eisteddfod, sy’n un o ddigwyddiadau mwyaf adnabyddus Cymru, yn bartneriaeth ddelfrydol.

Ynglŷn â’r Rotari Rhyngwladol

Mae’r Rotari Rhyngwladol yn un o’r sefydliadau dyngarol mwyaf yn y byd ac mae’n cynnwys 1.23 miliwn o Rotaryddion ledled y byd sy’n gweithio yn eu cymunedau lleol, cenedlaethol a rhyngwladol er mwyn helpu’r rhai sydd mewn angen. Mae Rhanbarth 1180 yn ymestyn o Ganolbarth Cymru i Swydd Gaerhirfryn ac mae’n cynnwys Gogledd Cymru i gyd, Cilgwri, Glannau Merswy, a rhannau o Swydd Amwythig a Swydd Gaer. Mae clybiau Rotari yn cyfarfod yn rheolaidd yn y rhan fwyaf o drefi ac maent yn cynnwys dynion a menywod dros 18 oed o bob cefndir waeth beth yw eu hil, lliw neu gredo. Arwyddair y Rotari yw “Gwasanaeth o Flaen eich Hun”. Mae Rotaryddion yn gwirfoddoli mewn amrywiaeth o ardaloedd a gallant wneud unrhyw beth o gynorthwyo gofalwyr ifanc yn y gymuned leol i gael amser i’w hunain, i ddarparu cymorth dyngarol i wledydd sydd wedi dioddef trychineb mawr fel y daeargryn yn Nepal neu’r llifogydd yn Cumbria a Swydd Gaerhirfryn. Gallwch ddod o hyd i ragor o wybodaeth drwy chwilio am www.rotary.org neu www.rotarygbi.org ar gyfer y Deyrnas Unedig ac Iwerddon.

PANEL Y BEIRNIAID

TERRY WAITE CBE

Yn ystod y rhan fwyaf o’i fywyd mae Terry Waite wedi gweithio ym maes materion rhyngwladol ac wedi gweithio mewn ardaloedd o’r byd lle ceir gwrthdaro mawr. Fel gŵr ifanc, yn ei gyfnod yn byw yn Uganda, bu’n trafod rhyddhau gwystlon yn uniongyrchol gyda’r Cadfridog Amin; ac fel aelod o staff preifat Archesgob Caergaint bu’n llwyddiannus yn cynorthwyo rhyddhau gwystlon yn Iran, Libya a Beirut. Ond ym Meirut cafodd ei ddal a’ui gadw’n gaeth am bron i bum mlynedd. Yn ystod blynyddoedd apartheid bu’n gweithio’n agos gyda’r Esgob Desmond Tutu ac mae wedi parhau i weithio dros rhai o dan anfantais yn Ne Affrica. Roedd yn gyd-sylfaenydd YCare, asiantaeth sy’n gweithio dros ddatblygu pobl ifanc ar hyd a lled y byd. Ef yw Llywydd Emaus dros y digartref ac mae’n gyd-sylfaenydd Hostage UK. Mae wedi ysgrifennu nifer o lyfrau, sy’n amrywio o hanes ei gyfnod ei garchariad, Taken on Trust, i nofel ysgafn, The Voyage of the Golden Handshake. Cred ei fod yn hanfodol ein bod ni’n cadw ein hiwmor wrth wynebu rhai o wirioneddau milain bywyd, a bod chwerthin yn foddion i ni gyd. Ailgyhoeddwyd Taken on Trust, a ysgrifennodd yn ei ben yn ystod blynyddoedd ei garchariad, yng nghyfres Clasuron Modern gan Hodder. Mae ei lyfr diweddaraf, Out of the Silence, yn llyfr o naratif, myfyrdodau a barddoniaeth, ac mae’n cynnwys darluniau gan Jenny Coles.

Mae’n Anglicaniad ac yn Aelod o Gymdeithas Grefyddol y Cyfeillion. Er nad yw’n heddychwr, cred yn gryf y dylid defnyddio grym fel y dewis olaf yn unig. Dywed nad hynny a fu yn y blynyddoedd diweddar ac mae hynny wedi arwain at anhrefn ofnadwy ar draws y Dwyrain Canol.

RICHARD HAZLEHURST

“Mae Dick Hazlehurst wedi bod yn gysylltiedig â Chanolfan Heddwch y Rotari ym Mhrifysgol Bradford am dros ddeng mlynedd. Roedd yn gwnselydd cynnal i aelod o’r dosbarth cyntaf o Gymrodyr Heddwch y Rotari yn 2002. Ar ôl cyfnod fel aelod o’r Pwyllgor Cynnal Ardal lleol, gwasanaethodd Dick am gyfnod o dair blynedd fel Cydlynydd Cynnal Ardal rhwng 2009 a 2012. Ers hynny, mae wedi parhau i weithredu fel cwnselydd cynnal ar gyfer o leiaf un Cymrawd Heddwch ym mhob dosbarth yn olynol ac mewn blynyddoedd diweddar, mae wedi bod yn un o’r Rotariaid o gwmpas y byd sy’n darllen a sgorio ceisiadau fel rhan o’r broses ddethol drylwyr blynyddol ar gyfer Cymrodoriaeth Heddwch y Rotari. Mae Dick yn ystyried ymwneud â Rhaglen Heddwch y Rotari fel y gweithgaredd mwyaf gwerthfawr a phleserus y mae wedi ymwneud ag ef yn ystod  ei aelodaeth hapus o’r Rotari dros 39 mlynedd. Mae Dick a’i wraig, Judy, ill dau yn fferyllwyr wedi ymddeol. Mae’r ddau ohonynt wedi bod yn llywydd Clwb Rotari Keighley yng Ngorllewin Swydd Efrog. Maent yn ystyried eu hunain yn ffodus iawn gan fod ei mab, ei wraig, a’u dwy hwyres ifanc yn byw ychydig filltiroedd i ffwrdd sy’n golygu eu bod yn gweld y ddwy ferch (sydd, fel y mae pob taid neu nain yn gwybod, y plant mwyaf prydferth a anwyd erioed!) bron bob wythnos.”